Materialen, Tuinmeubelen

Een tuintafel van hardhout – Sterk en goedkoop

Square Eetset Met Oxford Eettafel.jpg

Het is niet zo vreemd dat hout een zeer populair materiaal blijft voor tuinmeubilair. Hout is natuurlijk en robuust en straalt degelijkheid uit. Bovendien is het zowel een tijdloos materiaal als een materiaal waarin de tijd juist goed zichtbaar is. Bij de aanschaf van een tuintafel is hout dan ook een van de materialen die je dient te overwegen. Een tuintafel van hardhout is daarbij de meest duurzame keuze.

Soorten hout

Als je al hebt besloten een houten tuintafel te willen aanschaffen, dan heb je in principe de keuze tussen hardhout en zachthout. Jarenlang werd er veelvuldig gebruik gemaakt van tropisch hardhout in Europa. Door het veelvuldig toepassen van deze houtsoorten is er een schaarste ontstaan en is er bij de EU landen het besef gekomen dat het gebruik van deze mooie houtsoorten niet ten koste mag gaan van het tropisch regenwoud in de gebieden waar deze soorten grotendeels vandaan komen. Door internationale afspraken is het nu strafbaar om illegaal gekapt tropisch hout de EU in te voeren. Er zijn echter ook vele soorten hardhout die dichterbij huis groeien. Zo zijn bijvoorbeeld eiken, beuken, berken en kersen onder meer in Europa te vinden, niet alleen voor openbaar groen, maar ook ten behoeve van de houtwinning.

Naast hardhout wordt er ook gebruik gemaakt van zachthout, wat afkomstig is van naaldbomen. Deze groeien ook binnen de EU. Bekende soorten zijn bijvoorbeeld grenen en vuren.

Hieronder vindt je een korte toelichting over hardhout en zachthout en wat het onderscheid is hiertussen.

Hardhout

Bij hardhout denk je aan houtsoorten die harder en sterker zijn. De meeste hardhoutsoorten zijn inderdaad harder dan de meeste zachthoutsoorten, maar er zijn echter uitzonderingen op deze regel. Sommige zachthoutsoorten zijn harder in structuur dan bepaalde hardhoutsoorten. Over het algemeen zijn hardhoutsoorten afkomstig van loofbomen en is zachthout afkomstig van naaldbomen. Hardhout wordt al decennialang veelvuldig gebruikt bij het produceren van houten meubilair, inclusief tuinmeubels. Het grootste gedeelte van de bossen wereldwijd bestaat uit hardhoutsoorten. Bepaalde soorten doen er decennia’s over om opnieuw te groeien. Zo kan een teak(boom) er wel 70 tot 90 jaar over doen voordat deze de gewenste hoogte heeft bereikt om te worden gekapt voor de houtwinning. Daarmee is teak dan ook een kostbare hardhoutsoort. Vervangers voor teak zijn bijvoorbeeld acaciahout en eucalyptus. Daarnaast worden eiken- en kersenhout ook veel toegepast.

Zachthout

Zachthout wordt in de praktijk meer toegepast, aangezien naaldbomen sneller groeien, waardoor het hout ervan in vergelijking tot hardhout vaak goedkoper is. Het verschil tussen hardhout en zachthout heeft dus niet zozeer te maken met de structuur of de hardheid van het hout. Zoals gezegd zijn de meeste hardhoutsoorten weliswaar harder dan de meeste zachthoutsoorten, maar er zijn een aantal uitzonderingen. De term heeft te maken met de manier waarop de bomen zich voortplanten via de zaden. Twee veel voorkomende soorten zachthout zijn grenen en vuren. Grenen is afkomstig van de denneboom. Grenen verkleurd na verloop van tijd en heeft grotere noesten vergeleken met vuren. Vuren is ook een naaldhoutsoort en is afkomstig van de spar. Vuren verkleurt meer gelijkmatig dan grenen. Zachthout is over het algemeen goedkoper dan hardhout, aangezien de naaldbomen sneller groeien dan de loofbomen.

Acacia

Vaak denken mensen bij hardhout aan de tropen als de plaats van herkomst. Bepaalde soorten zoals teak zijn inderdaad afkomstig uit de tropische regenwouden. Er zijn echter ook vele hardhoutsoorten binnen Europa te vinden. De hardste soort is de robiniaboom, die met zijn hardheid het tropisch hardhout benaderd en daarmee vrijwel net zo duurzaam is. Daarmee is het een goed alternatief voor tropisch hardhout. Robinia wordt ook wel pseudo-acacia genoemd, aangezien deze niet echt bij de familie van de acaciaboom behoort. Bij gebruik van zijn hout in meubilair wordt het echter vaak aangeduid als acaciahout.

Teak

Teak is een zeer degelijke en duurzame houtsoort en kan lang meegaan. Een teakhouten tafelblad kan wel 25 jaar of langer meegaan. Het heeft van nature een hoog oliegehalte, waardoor het niet snel kan uitdrogen. Het wordt daarom ook veelvuldig gebruikt in de bouw en voor buitengebruik. Om het te kunnen verlijmen dient het wel eerst ontvet te worden. Door het hoge oliegehalte hoef je een tuintafel teak ook niet te lakken, tenzij je dus de vergrijzing van de kleur wilt tegengaan.
Aangezien er tegenwoordig wereldwijd een schaarste is aan teakhout, is teak erg kostbaar en wordt het vaak vervangen door andere houtsoorten, zoals eucalyptus, maar ook door synthetische materialen die op teak lijken, zoals vironwood. Teak wordt nog wel gebruikt voor elementen van tuintafels, zoals alleen voor het tafelblad bijvoorbeeld. De tuintafels die geheel van teakhout zijn gemaakt zullen vaak een stuk hoger geprijsd zijn dan die gemaakt uit andere hardhoutsoorten.

Eiken

Eikenhout wordt niet alleen geïmporteerd onder FSC-keurmerk, maar is deels ook uit Nederland zelf afkomstig. Eiken is erg populair vanwege zijn kleur en mooie nerven en motieven.
Er zijn verschillende soorten eiken zoals Europees eiken en Noord-Amerikaanse witte en rode eiken. Europees eiken is het meest toegepast in Nederland en wordt behalve voor tuinmeubilair ook gebruikt voor jachtbouw en vroeger voor funderingen van grachtenpanden. Eiken is zeer duurzaam en sterk, maar kan toch vrij goed bewerkt worden.

Eucalyptus

Eucalyptus is van oorsprong afkomstig uit Australië, maar de vele soorten eucalyptus groeien tegenwoordig in meerdere landen wereldwijd. Eucalyptus is ook een hardhoutsoort, die voor een tuintafel hardhout kan worden toegepast. Het voordeel van eucalyptus is dat het hout van nature is beschermd tegen schimmels en infecties. Bovendien groeit het veel sneller dan bijvoorbeeld teak, waardoor het een stuk goedkoper is dan teak. Het bevat van nature minder olie, waardoor het sneller dan teakhout kan gaan verkleuren. De eigenschappen en de lagere kosten maken het echter tot een ideale plaatsvervanger voor teak voor een tuintafel hardhout.

FSC-keurmerk

Het is bij de aanschaf van een tuintafel hardhout belangrijk op de duurzaamheid van het gebruikte hout te letten. Aangezien een deel van het hardhout afkomstig is uit de tropische regenwouden in Azië en Zuid-Amerika is het van belang dat gekapte bomen daar ook weer worden teruggeplant zodat het regenwoud wordt behouden. Veelgebruikte hardhoutsoorten zijn teak, eiken, beuken en acacia. Om te herkennen of het hout duurzaam is geproduceerd dient het FSC-keurmerk er op aanwezig te zijn. Dit keurmerk garandeert de duurzaamheid van het gewonnen hout. Er bestaan drie verschillende varianten van dit keurmerk op producten, maar alle drie geven ze aan dat (een deel van) het hout waaruit het meubilair is vervaardigd afkomstig is uit FSC-gecertificeerde bossen. Met FSC-gecertificeerde bossen worden bossen aangeduid die duurzaam beheerd worden, aangezien hierin het aantal gekapte bomen ook weer wordt teruggeplant.